यंदाच्या ऑस्करसाठी भारतातील पाच चित्रपटांची निवड

यावेळी 2026 च्या ऑस्कर शर्यतीत भारताची उपस्थिती विशेषत: उल्लेखनीय आहे. कारण विविध प्रवेशिका चित्रपट विविध श्रेणींमध्ये आपला ठसा उमटवत आहेत. नीरज घायवानचा “ होमबाउंड” भारताची अधिकृत प्रवेशिका म्हणून आघाडीवर आहे, तर “ कांतारा:चॅप्टर 1” आणि “ तन्वी द ग्रेट ” सारखे चित्रपट स्वतंत्रपणे प्रतिष्ठित सर्वोत्कृष्ट चित्रपट श्रेणीसाठी पात्र ठरले आहेत. हे ऑस्कर निवड प्रक्रियेची विविधता स्पष्टपणे अधोरेखित करते.

नीरज घायवान दिग्दर्शित “होमबाउंड” मध्ये ईशान खट्टर, विशाल जेठवा आणि जान्हवी कपूर यांच्या भूमिका आहेत. सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय वैशिष्टयपूर्ण चित्रपट श्रेणीसाठी भारताची अधिकृत प्रवेशिका म्हणून या चित्रपटाची निवड करण्यात आली आहे. प्रत्येक देश या श्रेणीत फक्त एकच चित्रपट सादर करू शकतो आणि भारतात. निवड प्रक्रिया सरकार- मान्यताप्राप्त समितीद्वारे केली जाते. “ होमबाउंड” चित्रपटाच पुढील फेरीत पोहोचणे ही भारतीय चित्रपटसृष्टीसाठी एक मोठी कामगीरी मानली जात आहे.

दुसरीकडे ऋषभ शेट्टी यांचे “ कांतारा: चॅप्टर 1” आणि अनुपम खेर यांचे “ तन्वी द ग्रेट ” हे चित्रपट भारताच्या अधिकृत प्रवेशिका नाहीत, परंतु त्यांचा सर्वोत्कृष्ट चित्रपट श्रेणीत समावेश करण्यात आला आहे. अकादमी ऑफ मोशन पिक्चर आर्ट्स अँड सायन्सेसने अलीकडेच 98 व्या अकादमी पुरस्कारांसाठी जगभरातील 201 पात्र चित्रपटांची यादी जाहीर केली, ज्यामध्ये हे दोन्ही चित्रपट समाविष्ट आहेत.

सर्वोत्कृष्ट चित्रपट श्रेणीला कोणत्याही देशाच्या सीमा नसतात. कोणताही चित्रपट भाषा किंवा देश असो, जर तो अकादमीने निश्चित केलेल्या निकषांची पूर्तता करत असेल तर तो समाविष्ट केला जाऊ शकतो. या निकषांमध्ये किमान कालावधी, नाट्य प्रदर्शन निर्दिष्ट तांत्रिक स्वरूप आणि विविधता आणि समावेशाबाबतचे नियम समाविष्ट आहेत. “ कांतारा: चॅप्टर 1” आणि “ तन्वी द ग्रेट ” यांनी हे सर्व निकष पूर्ण केले आहेत.

“ कांतारा: चॅप्टर 1” हा 2022 च्या सुपरहिट चित्रपट “ कांतारा” चा प्रीक्कल आहे, जो ऋषभ शेट्टी यांनी लिहिलेला, दिग्दर्शित आणि अभिनीत आहे. या चित्रपटाने जगभरात बॉक्स ऑफिसवर प्रभावी कमाई केली आहे. 23 वर्षानंतर अनुपम खेर दिग्दर्शित केलेला “ तान्वी द ग्रेट” हा चित्रपट भारतीय सैन्याच्या पार्श्वभूमिवर ऑटिझम, स्वप्ने आणि देशभक्ती यासारख्या संवेदनशील विषयांवर आधारित आहे.

पुरस्कारांच्या नजरा आला चित्रपटाच्या प्रक्रियेवर आहेत. “ होमबाउंड” आंतरराष्ट्रीय फीचर फिल्म श्रेणीत पुढे जाईल, तर “ कांतारा: चॅप्टर 1” आणि “ तन्वी द ग्रेट ” सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी स्पर्धेत भाग घेतील. 22 जानेवारी रोजी होणार्‍या अंतिम नामांकन घोषणेमुळे ऑस्करच्या मंचावर भारतीय चित्रपटाचा हा प्रवास किती पुढे जाईल हे ठरेल.